Myelom-Gruppe Rhein-Main

Data ostatniej modyfikacji: 12 stycznia 2013 roku

Leczenie bisfosfonianami

Jednym z najczęściej występujących objawów pojawiających się u chorych, który ostatecznie prowadzi do rozpoznania szpiczaka mnogiego, jest pojawienie się bóli kostnych, przede wszystkim w kręgosłupie i żebrach. Ból spowodowany jest destrukcją masy kostnej, w związku z naciskiem komórek szpiczaka. Bisfosfoniany są częścią standardowej terapii przy szpiczaku mnogim. Mogą one znacząco spowolnić proces niszczenia kości.

Komórki szpiczakowe produkują czynniki stymulujące działanie komórek regulujących rozkład kości (osteoklastów) a prowadzi to do zwiększonej resorpcji kości. Uważa się, że dużą rolę odgrywają lokalne czynniki (cytokiny), co oznacza, że resorpcja jest najczęściej spotykana w miejscach, w których znajdowane są komórki patologiczne. Dotyczy to głównie całego kręgosłupa, miednicy i obręczy biodrowej , ale także kości czaszki, kończyn górnych i klatki piersiowej. Celem leczenia bisfosfonianami jest powstrzymanie nadmiernej działalności osteoklastów. Pacjenci leczeni często doświadczają znacznego spadku odczuwania bólu.

Bisfosfoniany są stosunkowo bezpieczną formą terapii. Jednakże mogą prowadzić do grypopodobnych objawów i w wypadku pierwszego użycia, mogą tymczasowo zwiększyć bóle kostne. Wszystkie bisfosfoniany mogą powodować problemy z nerkami, jeżeli są wprowadzane za szybko. Pomimo braku długoletnich badań pod tym względem, chorym na szpiczaka zaleca się wieloletnie leczenie bisfosfonianami, podczas którego funkcja nerek musi być regularnie monitorowana.

Bisfosfoniany prawdopodobnie zapobiegają dalszemu niszczeniu kości, aczkolwiek nie prowadzą do regresji istniejących uszkodzeń. Pomimo, iż nie ma na to poparcia w badaniach naukowych, niektórzy lekarze podają swoim pacjentom bisfosfoniany nawet we wczesnym stadium choroby, jako środek zapobiegawczy. Badania laboratoryjne wykazały, że bisfosfoniany mogą niszczyć komórki nowotworowe.

Rzadko zdarza się, że u pacjentów leczonych bisfosfonianami  mogą wystąpić objawy tak zwanej osteonekrozy. Jest to niszczenie kości czaszki (najczęściej żuchwy). Efektami mogą być ból, wypadanie zębów, a także odłamywanie się małych części kostnych. Początkowymi objawami często są obrzęki, uczucie drętwienia i ból. W przypadku operacji prowadzonej przez chirurga szczękowego, proces gojenia może być poważnie spowolniony. Jak dotąd nie wiadomo, czy wpływ na to ma określony typ bisfosfonianów, czy też inne czynniki (na przykład naświetlanie, inne leki, czy wcześniejsze leczenie stomatologiczne).

Do czasu uzyskania odpowiedzi na te pytania, zaleca się, aby chorzy na szpiczaka informowali swoich stomatologów, jeśli bisfosfoniany są stosowane w ich leczeniu. W razie wystąpienia wymienionych problemów, leczenie powinno zostać przerwane na okres od dwóch do czterech miesięcy. Do leczenia infekcji w okolicach szczęki zalecane są antybiotyki.